عده ، جمعى از بقاياى مهاجرين و انصار نيز وجود داشتند كه به تبع على عليه السلام در كوفه مسكن گزيده بودند و مصاحبت آنان با رسول خدا ( صلى اللّه عليه و آله ) به آنان مكانت و منزلت شامخى در ميان مردم داده بود . بزرگمردان كوفه ، اخلاص و صميميت خود را نسبت به اهل بيت - چه در آغاز خلافت حسن بن على و چه در هنگامى كه آن حضرت پس از بيعت ، فرمان جهاد داد و چه در مراحل ديگرى كه بعدها پيش آمد - ثابت و مدلل ساختند . بيگمان اگر اين شيعيان با اخلاص در آن روز از دسيسه‌هاى ساير همشهريان خود مصون مىماندند ، براى مقابله با خطرهائى كه از شام بسوى كوفه سرازير بود ، عده‌اى كافى و شايسته ميبودند . در اين جمع فرخنده ، چنان آمادگى و شور و نشاطى وجود داشت كه براى هيچ‌كس قابل انكار نبود و به آن اندازه كه هر مشكلى را براى آنان هضم و قابل درك مىساخت و معرفتى كه زمينه و شرط ورود در مشكلات است به آنان مىبخشيد . براستى درباره‌ى كسانى همچون : قيس بن سعد بن عبادة ؛ حجر بن عدى ؛ عمرو بن الحمق خزاعى ؛ سعيد بن قيس همدانى ؛ حبيب مظاهر اسدى ، عدى بن حاتم ؛ مسيب بن نجية ؛ زياد بن صعصعه و ديگرانى از اين طراز ، چگونه ميتوان انديشيد ؟ البته جريانهاى تند و مخالف و دستهاى مزدور و خائن نيز براى دگرگون ساختن اين زمينه‌هاى مساعد و تغيير سرنوشت ، پيوسته مشغول فعاليت بودند . ( 1 ) در اين محيطى كه سراسر آن را تمايلات گوناگون و متضاد فرا گرفته و فتنه‌گريها و تبليغات رنگارنگ آن را به هيجان درآورده بود ، براى